De begraafplaats als oase van rust

‘Ons kerkhof kan het mooiste van het land zijn’

Aan het toegangspad voorbij het poortgebouw aan de Hollebeekstraat, met links en rechts een bomenrij, kan je als bezoeker van de begraafplaats twee kanten uit. Wie rechtdoor gaat, komt uit bij de graven van Linkebekenaren die wel wat hebben betekend voor de gemeente. Helemaal achteraan in de gang links ligt Alfons Dehaes begraven. Dehaes, overleden in 1933, was eerste schepen in het begin van de vorige eeuw, al is hij vooral bekend door de straat die naar hem vernoemd is. ‘Vermoedelijk lag hij eerst begraven rondom de kerk, maar is zijn graf naar hier verhuisd. Dat is met verschillende graven gebeurd’, weet Linkebekenaar René Surkyn. ‘De begraafplaats hier is immers pas opgericht na de Tweede Wereldoorlog.’

Schepenen en burgemeesters

Dehaes is zeker niet de enige politicus die een prominente plek kreeg op de begraafplaats. Dat is ook het geval voor Jules Geysels, al staat op zijn graf wel zijn echte voornaam ‘Julianus’ vermeld. Geysels was overigens niet enkel schepen. Hij bracht, samen met Constant Theys, in het midden van de vorige eeuw de geschiedenis van Linkebeek in kaart. Ook daar wordt op zijn graf melding van gemaakt. Hij zou niet veel ouder worden dan 60. Ook oud-burgemeester Roger Thiéry, die de sjerp droeg van 1977 tot zijn plotse overlijden op 57-jarige leeftijd in 1989, ligt begraven aan het begin van het kerkhof. Net als zijn voorganger Jef Vanderwee, overleden in 1978 kort na het einde van zijn tweede termijn. Zowel bij Thiéry als Vanderwee is hun titel vermeld op het graf. Dat is bij Thiéry’s opvolger Christian Liétar, die in 2012 overleed toen hij de lokale politiek al lang vaarwel had gezegd, niet het geval.

Niet alle oud-burgemeesters van Linkebeek bevinden zich overigens in hetzelfde gangpad. Onder meer Egide de Ridder en Louis Day, burgervader in respectievelijk het midden van de 19e en 20e eeuw, liggen meer achteraan op de begraafplaats. Dat is ook zo voor andere prominente figuren die hun strepen verdienden tot ver buiten Linkebeek. Zoals Emmanuel Flachet, in de jaren 80 de grote baas van de NMBS. Of baron Roland D’Ieteren, de voormalige baas van de gelijknamige autogroep die eind 2020 op 78-jarige leeftijd stierf aan de gevolgen van een coronabesmetting. Zijn sobere graf staat in contrast met de grafsteen links ervan van actrice Emmanuelle Collette, die vooral in Franstalig België bekendheid verwierf. Dat Linkebeek de thuisbasis was en is van veel kunstenaars, wordt ook duidelijk. Vooral veel schilders, zo staat op tal van graven aangegeven.

Slachtoffers nooit vergeten

Een rondgang door de begraafplaats leert nog dat sommigen veel te vroeg gestorven zijn. Zo zijn de kindergraven achteraan op het kerkhof een stille herinnering aan het verdriet van tal van jonge moeders en vaders. Ook bij sommige andere graven wordt snel duidelijk dat de overledene nog een heel leven voor zich had. Jean Berckmans bijvoorbeeld, niet ouder geworden dan 36 jaar. Doodgeschoten op 2 december 1986 door een bankovervaller in buurgemeente Ukkel, waar Jean actief was als politieman. Het piekfijn onderhouden graf, met foto van Jean in uniform, toont aan dat hij bijna vier decennia na zijn dood nog altijd niet vergeten is. Ook de herinnering aan de twee wereldoorlogen wordt levend gehouden. Zo zijn er vier rijen met sobere grafstenen van oud-strijders die voor het vaderland de wapens moesten opnemen. De vredesboom, 7 jaar geleden aangeplant als herdenking aan het einde van de eerste wereldoorlog op 11 november 1918, draagt een krachtige boodschap: ‘Laten we de slachtoffers van gisteren nooit vergeten. En laten we vandaag en morgen meer dan ooit samenwerken voor de vrede, de vrijheid en de mensenrechten.’ Het kunstwerk Libelle, in 2012 aangebracht in het midden van de fontein, kwam er ook ter gelegenheid van Wapenstilstand.

Werk aan de winkel

Op het eerste gezicht lijkt de begraafplaats best goed onderhouden, al hoopt bevoegde schepen Damien Thiéry op extra inspanningen. ‘De arbeiders van de technische dienst doen wat ze kunnen. Onze begraafplaats heeft alles om de mooiste van het land te zijn, maar er is veel werk aan de winkel. Structurele ingrepen zijn nodig. Om te beginnen aan de plek met de kindergraven. Ik ben voorstander van de opmaak van een plan voor de hele begraafplaats, met hulp van een externe partner en indien mogelijk met subsidies vanuit Vlaanderen. Zoals buurgemeente Drogenbos gedaan heeft. Het is nu enkel nog afwachten welke middelen de meerderheid ervoor wil vrijmaken en dan kunnen we begin 2026 in actie schieten’, zegt Thiéry. ‘Ik wil ook inzetten op meer kleur doorheen het jaar: aanplantingen van extra bomen en seizoensgebonden struiken en bloemen moeten daarvoor zorgen. Verder is het de bedoeling om een oproep te doen naar familieleden van beschadigde of verwaarloosde graven. Het is immers aan hen om in te staan voor het onderhoud van de graven, zelfs al zijn ze 50 jaar of ouder. Komt er echt geen reactie, dan moeten we overgaan tot ontgravingen. Al is er zeker nog voldoende plaats op de begraafplaats. Algemene ontgravingen zijn niet aan de orde. Vlak naast de begraafplaats beschikken we zelfs nog over een veld als dat ooit nodig is.’

Tekst: Jelle Schepers
Foto: Tine De Wilde
Uit: sjoenke november 2025