submenu

De Proefkonijnen over De sleutel van de Sint - 01/12/2019

Grappig én ingetogen

Op 1 december kan je in de Moelie de Sinterklaasvoorstelling De sleutel van de Sint bijwonen. Het Antwerps theaterproductiehuis De Proefkonijnen van Daphne Paelinck en Randall Van Duytekom is gespecialiseerd in voorstellingen voor gezinnen én in Sinterklaas. Jullie gezelschap bestaat tien jaar.

De sleutel van de Sint is de vierde Sinterklaasvoorstelling. Wat maakt Sinterklaas zo’n dankbaar onderwerp?

Randall: ‘Jaren geleden speelde ik mee in het Sinterklaashuis in Leuven. Gedurende een paar weken werd het oude stadhuis daarvoor volledig omgebouwd tot de verblijfplaats van de Sint en zijn Zwarte Pieten. Tijdens de interactieve voorstelling van anderhalf uur gingen de kinderen van kamer tot kamer, waarbij ze telkens een andere Zwarte Piet ontmoetten die hen iets vertelde over de gebruiken van de Sint. Daar heb ik ontdekt hoe fantastisch het is om met de magie rond het Sinterklaasverhaal te spelen. Onze allereerste productie werd dus een Sinterklaasvoorstelling. Daarna hebben we er nog twee gemaakt. Met alle drie zijn we veel gaan toeren. Nu is de vierde er.’

Is de primeur voor Linkebeek?

Randall: ‘Normaal gezien creëren wij een voorstelling en spelen we die eerst in ons eigen Antwerpen. Pas daarna gaan we ermee op reis. Maar bij De sleutel van de Sint zal het anders verlopen. De Moelie wordt één van de eerste plekken waar we de voorstelling brengen. Zoals in De kleermaker van de Sint speelt ook in deze voorstelling een nevenpersonage de hoofdrol; in dit geval de sleuteldrager. Hij is de man die Sinterklaas overal naar binnen helpt. Die insteek geeft ons de kans om te vertellen hoe de Sint pakjes kan brengen als er geen schoorsteen is. Omdat de sleuteldrager op zo veel plekken komt, weet hij ook veel. Die verhalen komen de kinderen te weten tijdens de voorstelling. Tegelijk wordt het ook een interactief spel. Zo moeten de kinderen de sleuteldrager helpen zoeken naar zijn sleutels, want die raakt hij regelmatig kwijt.’

Wat maakt het voor jullie zo leuk om voor kinderen en families te spelen?

Randall: ‘Hun reacties als ze een voorstelling leuk vinden, zijn fantastisch. Volwassenen kunnen een stuk slecht vinden, een uur braaf op hun stoel zitten en afsluiten met een beleefdheidsapplaus. Bij kinderen werkt dat zo niet. Vinden zij het niet goed, dan ben je ze kwijt. Maar als ze het wel leuk vinden, zijn ze laaiend. Kinderen zijn zo oprecht. Nadat ik in het Sinterklaashuis in Leuven had gespeeld, wilde ik in eerste instantie iets gelijkaardigs creëren in Antwerpen. Ik maakte een voorstelling die zich afspeelde in de slaapkamer van de Sint. Heel de theaterzaal werd ook zo ingekleed. De foyer waar iedereen verzamelde voor de start van het stuk richtten we in als de woonkamer van de Sint. Ik kwam de kinderen daar halen en gaf ze vervolgens een rondleiding in de slaapkamer. Die voorstelling werd zo goed onthaald dat we besloten ons volledig te richten op kinderen en families. Ook de ouders vergeten we niet. Voor hen zitten er vaak nog twee lagen achter het verhaal verstopt. Daarnaast proberen we tijdens het toneel ook elementen mee te geven, waarover kinderen later vragen kunnen stellen aan hun ouders, waardoor er een gesprek over de voorstelling ontstaat.’

Hoe gaan jullie om met het hele debat rond Zwarte Piet?

Randall: ‘Wij houden ons daar het liefst buiten. Wij hebben niet de intentie om ideologische discussies te voeren. Als je een Zwarte Piet zwart neerzet in een voorstelling, is dat een ideologische keuze. Maak je er een roetpiet van, eigenlijk ook. Daarom kiezen wij ervoor om geen Zwarte Pieten te gebruiken. Wij voeren steeds nevenfiguren op om dat soort discussies te vermijden, maar ook om extra dingen te kunnen vertellen over het leven van de Sint. Ik ben een kind van Dag Sinterklaas op televisie. Ik vond het Sinterklaasfeest van toen veel warmer en authentieker dan vandaag. Er is veel commerce rond Sinterklaas ontstaan en dat is jammer. Met onze voorstellingen willen we dat warm gevoel van vroeger terug brengen. Sinterklaas draait niet alleen om pakjes krijgen, het is ook een verhaal van normen en waarden.’

Is De sleutel van de Sint ook een humoristische voorstelling?

Randall: ‘Zeker! We maken vrolijke voorstellingen voor kinderen. Tussen de lijntjes komen er wel zwaardere thema’s aan bod, maar de ondertoon blijft altijd grappig. Onze figuren hebben ook allemaal een kwinkslag. De sleuteldrager is bijvoorbeeld heel verward. Hij vergeet altijd waar hij zijn sleutels heeft gelegd. Dat zorgt voor de nodige hilariteit. Het is zalig om honderd kinderen uit hun dak te zien gaan van plezier, maar er zitten ook ingetogen momenten in de voorstelling. Uitgelaten kinderen terug stil krijgen is niet makkelijk, maar na tien jaar spelen voor een jong publiek lukt het ons wel. We leerden vliegensvlug improviseren op wat er gebeurt in de zaal. Het juiste verhaal met de nodige magie rond een figuur zoals de Sint helpt daarbij. Geweldig toch.’

Tekst: Sofie Van den bergh
Foto: Tine De Wilde
Uit: sjoenke november 2019