submenu

Bert Kruismans, Jan De Smet en Karl Meersman - 13/01/2022

‘Als voetballers in de kleedkamer’

Bert Kruismans, stand-upcomedian en seismograaf van de Belgische samenleving, kan eindelijk weer de zalen in. Samen met muzikant Jan De Smet en tekenaar Karl Meersman becommentarieert en relativeert hij de afgelopen periode.

Een soort jaaroverzicht in woord, beeld en muziek, met bijzondere aandacht voor de absurditeiten waartoe de coronacrisis leidde.

2020 zal ook voor jou wel een vreemde periode in jouw carrière zijn geweest?

Bert Kruismans: ‘Ik herinner me 13 maart 2020 nog goed. Plots volgde de ene annulatie na de andere, alle optredens vielen weg. Mensen kennen mij van comedy en theater, maar ik werk ook als meertalige humorist in het bedrijfsleven en als presentator. Als je dertig jaar bezig bent, is het vreemd als dat plots allemaal wegvalt. Na de zomer dachten we dat het terug mocht. Maar op weg naar een vergadering over deze show hoorde ik Alexander De Croo op de radio zeggen dat alles terug dichtging. Daar zaten wij, als voetballers in de kleedkamer die hun schoenen al aan hebben, maar het veld niet op mogen.’

Heb je in die ‘tussentijd’ iets gedaan dat je altijd al had willen doen?

Kruismans: ‘Nee. En daar heb ik het ook over in deze voorstelling. Ik denk dat veel mensen al jaren met het idee zitten dat ze dit of dat zouden doen als ze ooit eens vijf minuten tijd hadden, en anderhalf jaar verder zullen moeten toegeven dat ze die marathon nog altijd niet hebben gelopen. Ikzelf had ook zoiets onnozels dat ik zeker had willen doen. Ik zal niet verklappen wat. Daarvoor moeten de mensen maar komen kijken.’

We beseften plots ook hoeveel we eigenlijk doen voor of omwille van andere mensen.

Kruismans: ‘Ja, en dat is ook een geluk. Niet iedereen zit dus elke avond eenzaam voor de televisie. Heel veel mensen willen iets betekenen voor anderen. Dat de cafés dicht waren, was ook niet zozeer een probleem voor wie alcohol nodig had – want die kon altijd een sixpack in de winkel gaan halen – maar voor wie het sociale contact moest missen. En als comedian besef je natuurlijk dat een volle zaal mensen aan het lachen krijgen een van de mooiste dingen is die er zijn.’

Hoe hebben jullie drie elkaar eigenlijk gevonden voor deze show?

Kruismans: ‘Karl en Jan deden vroeger al iets soortgelijks met journalist Ivan De Vadder, dat natuurlijk meer politiek geïnspireerd was. Toen ze mij contacteerden, zag ik dat meteen zitten. Het was jaren geleden dat ik nog eens met iemand anders op het podium had gestaan, maar dat is eigenlijk heel makkelijk en natuurlijk gegaan. We maken een soort jaaroverzicht dat er door de combinatie met tekeningen en muziek anders uitziet. We hebben elk onze eigen rol, maar er is ook interactie. In de voorbereiding komen we een paar keer per jaar samen en praten we over de dingen die ons de laatste tijd zijn opgevallen. En dan spelen we elkaar ideeën door voor teksten, tekeningen of liedjes. Op basis van mijn teksten gaan we op zoek naar tekeningen van Karl of liedjes van Jan. Of omgekeerd: ik laat me inspireren door wat zij voorstellen. In de show wordt dat een geheel, tonen we de tekeningen, en hebben Jan en ik ook dialoogjes met elkaar.’

Dat jaaroverzicht zal onvermijdelijk in grote mate een coronaoverzicht zijn?

Kruismans: ‘We gaan natuurlijk niet lachen met mensen die zwaar ziek zijn geweest of op een andere manier hebben geleden. Het was een zwarte periode. Maar het is wel interessant om af en toe een stap terug te zetten van het dagelijkse nieuws in kranten en televisie, en te kijken wat die vreemde toestand nu allemaal met ons heeft gedaan. Dat we thuis moesten blijven met partner en kinderen, dat we allemaal vreemde regeltjes moesten volgen. Dat zijn onderwerpen waar veel humor in zit. Alleen al de anderhalvemeterregel en hoe iedereen die op zijn manier interpreteert. Of de rare toestanden met de mondmaskers, de knuffelcontacten en de bubbels, en hoe wij als anarchistische Vlamingen daarmee omgingen. Ik heb het daarbij ook nadrukkelijk over ‘ons’ en ‘wij’, want ik heb zelf ook die rare dingen gedaan en wist niet altijd goed hoe het allemaal in elkaar zat. We lachen wel met onze buurman, maar eigenlijk lachen we met onszelf. Dat is ook een manier om een zware periode te verwerken. Het gaat trouwens ook niet uitsluitend over corona. Mensen willen ook wel eens iets anders horen, dus Sihame El Kaouakibi zal zeker niet ontbreken.’

Mensen vergeten ook snel. Zelfs over die druk becommentarieerde coronaperiode.

Kruismans: ‘Bijvoorbeeld over wat er allemaal gezegd is geweest. Zo had Pieter De Crem het op een bepaald moment over het ‘zich niet bewegend verplaatsen’. En met hoeveel mochten we ook alweer Kerstmis vieren? Wie mocht er naar de wc? En wie moest er langs de garage binnenkomen en wie langs achter over de beek ‘in den hof’? Eigenlijk komen we uit een waanzinnige periode, waarbij het constant improviseren was voor iedereen, ook voor de bestuurders en de overheid. Als je dat allemaal opsomt, relativeert dat veel.’

Je fileert de absurditeiten die de crisis met zich meebracht met enig begrip?

Kruismans: ‘Al mag je de mensen die de macht hebben in dit land ook wel eens tegen de schenen schoppen. Dat de noodvoorraad mondmaskers niet meer bruikbaar was omdat we ze hebben laten beschimmelen in een opslagplaats van het leger, daar win je geen stemmen mee.’

Kunnen we al iets zeggen over de impact van de covidcrisis op lange termijn? Of is het daarvoor te vroeg?

Kruismans: ‘Te vroeg. We wisten al dat we niet altijd de regels volgen, en we zijn er dus aan herinnerd dat we sociale wezens zijn. Zij het ook niet onbeperkt. We zien onze familie graag, maar velen onder ons zijn toch niet gemaakt om dagelijks 24 uur op 24 samen te zitten met kinderen of partner. Het aantal echtscheidingen is in 2020 met 13 % gestegen ten opzichte van 2019. Dat is geen toeval. Zo’n lockdown is een stresstest.’

 

Tekst: Michaël Bellon
Foto: © Tine De Wilde
Uit: sjoenke december 2021