‘De overstromingen in Wallonië, dat kan hier ook gebeuren’

De Zennevallei is een prima plek om te leven, al is het nog te veel een lappendeken. Waterlopen, natuur, asfaltbanen en spoorwegen lopen vaak kriskras door elkaar. En van een strikte scheiding tussen woningen en bedrijven is ook geen sprake. Dat kan beter, en daarom werd het strategisch project Zennevallei in het leven geroepen. De gemeente Drogenbos klom in 2017 meteen aan boord, net als Halle, Beersel en Sint-Pieters-Leeuw. Met verder de provincie Vlaams-Brabant en het Regionaal Landschap Pajottenland en Zennevallei als belangrijke partners. Begin vorig jaar tekende ook Linkebeek in.

Groen-blauw parelsnoer

Het lijstje aan verwezenlijkingen in Drogenbos is intussen vrij indrukwekkend. Meer openbaar groen was in deze sterk geïndustrialiseerde gemeente zeker welkom. ‘Drogenbos is een compacte gemeente met weinig publiek groen. Een parelsnoer van groen-blauwe ruimte was de ambitie. De voorbije jaren hebben we niet stilgezeten’, zegt Daan Demey, coördinator van het strategisch project Zennevallei.

Onder meer de begraafplaats, waar het onkruid vroeger welig tierde op en naast de oranje grindpaden, is drastisch veranderd. ‘Het is een plek geworden waar we de natuur op een gecontroleerde manier haar gang laten gaan’, zegt Demey. ‘Om dat mogelijk te maken, waren er enkele ingrepen nodig: enkele exoten kappen en vervangen door inheemse bomen, en bloemenweides aanleggen. Natuurpaden, rustzones met zitbanken en een extra toegang maken dat het een plek is geworden waar je door kan wandelen. Je hebt er ook een mooi zicht op Brussel. De begraafplaats sluit bovendien aan op de omliggende trage wegen en vormt een mooie, groene stapsteen tussen natuurgebied Het Moeras, tuin Figeys en het park rond de kerk en het gemeentehuis. Ook dat gemeentepark heeft trouwens een metamorfose ondergaan. De fontein schittert weer als vanouds, met eromheen verankerde stoelen. Het is mooi om zien hoe mensen zich in het gras komen nestelen voor een picknick of om even te verpozen.’

Vistrap als startpunt van Zennepad

Er zitten in Drogenbos nog enkele grote projecten in de pijplijn. Zo is de reconversie van de voormalige papierfabriek Catala naar een duurzame bedrijvencampus de aanleiding om de ruime omgeving onder handen te nemen. ‘Op het bedrijventerrein zelf is de projectontwikkelaar aan zet. Zo komen er op de site zitplekken, groen en wandelpaden. Op de Zenne is een vistrap gepland. Door een verval van 2,5 meter kunnen vissen niet migreren. Van aan de watertoren tot aan de stuw achter de molen komen er verschillende trapjes van telkens vijf centimeter om dat probleem uit de wereld te helpen’, legt Demey uit.

Die vistrap zal het startpunt van het Zennepad vormen. ‘Momenteel is er een missing link tot aan de Zennebeemden in Beersel. Dat willen we wegwerken zodat je van Drogenbos tot Halle langs de Zenne kan wandelen. Achter de bedrijvenzone bevindt zich nog een 30 ha groot bos, aangekocht door de Vlaamse overheid. Aan het einde daarvan komt een Zennebrug zodat je de vallei kan binnenwandelen. De technische plannen zijn klaar, in 2026 of 2027 hopen we de werken te kunnen aanvatten. Met het bos zelf zijn er ook plannen. Momenteel staan er enkel populieren. De natuurwaarde ervan is eerder beperkt. Daarom willen we inzetten op meer streekeigen beplanting om het landschap van vroeger in ere te herstellen. Een voordeel van bomen als wilgen en elzen is dat ze meer water vasthouden. Niet onbelangrijk, want de Zennevallei krijgt wel eens af te rekenen met overstromingen.’

Meer ruimte voor Linkebeek

Ook de verouderde bedrijvenzone rondom de Paul Gilsonlaan in Drogenbos krijgt een make-over. ‘Samen met de gemeente wordt een globale visie uitgewerkt, de vergunningsaanvraag is in voorbereiding. Ook hier is er aandacht voor de zogeheten groen-blauwe structuur. Al het water komt nu in één afvoerbuis terecht, in de toekomst zal het regen- en afvalwater gescheiden moeten worden. Wadi’s moeten ervoor zorgen dat het hemelwater op de bedrijventerreinen zelf kan insijpelen. De omgeving van de Boomgaardwijk en de Paul Gilsonlaan is overstromingsgevoelig. Niet alleen hier, maar in de hele Zennevallei moeten zulke zones beschermd worden, en we doen dat op een zo natuurlijk mogelijke manier. Meer ruimte voor water is noodzakelijk. Want wat Wallonië in 2021 is overkomen, kan ook hier voorvallen.’

Verschillende projecten binnen het strategisch project zijn gericht tegen het bestrijden van wateroverlast. Zo ook de projecten in Linkebeek. De vergroening van de speelplaats van de twee gemeentescholen was dit voorjaar klaar. Op verschillende plekken maakten de grijze tegels plaats voor graszones, bomen en struiken. Ook de vernieuwing van de oude zwembadsite langs de Brouwerijstraat, omgedoopt tot Vergeten Oase, moet bijdragen aan de waterbeheersing in de lagergelegen gebieden.

‘De natuur is deze plek weer gaan opeisen, maar het kan beter’, stelt Demey. ‘De betonnen zwembadvloer is nog aanwezig, net als de verharding eromheen. Door te ontharden kunnen de onderliggende bronnen zich herstellenen zal er een eigen biotoop ontstaan. De omwonenden zullen van deze plek kunnen komen genieten. In de plannen zijn paden, bruggetjes en een extra toegang opgenomen. Het is nu zoeken naar een aannemer om de plannen uit te voeren. Aangrenzend aan het projectgebied van de Vergeten Oase bevindt zich een verlaten tankstation. Een mooie kans om te ontharden en de waterloop de Linkebeek meer ruimte te geven. Al is het daar nu zaak om de gronden aangekocht te krijgen.’

Inwoners krijgen inspraak

Voor de meeste projecten van het strategisch project Zennevallei zijn er subsidies vanuit de provincie en/of Vlaanderen. ‘Op die manier blijft een project van deze omvang haalbaar voor kleinere gemeenten als Linkebeek en Drogenbos’, zegt Demey. ‘Nog een voordeel van deelname aan het project is dat de gemeenten ondersteuning krijgen en ontlast worden.’ De inwoners van Linkebeek en Drogenbos krijgen inspraak in (toekomstige) projecten. ‘Via wandelingen en workshops willen we burgers betrekken en horen waar zij kansen zien om te ontharden en te vergroenen. Op basis daarvan maken we voor elk van de gemeenten een groenplan op met drie concrete projecten waarmee we tijdens de volgende fase van het project aan de slag kunnen.’

Foto: ©Tine de Wilde
Tekst: Jelle Schepers
Uit: sjoenke september 2025