Gemeentebesturen moeten het goede voorbeeld geven
09/06/26
Wie beter dan klimaatwetenschapper Wim Thiery, geboren en getogen Linkebekenaar maar al even uitgeweken naar Beersel, om dit themanummer over klimaat in te leiden? Al meerdere jaren spreekt Thiery klare en wetenschappelijke taal over de klimaatverandering. ‘De speeltijd is voorbij’, zo zal hij een paar keer herhalen tijdens het interview. ‘Tegen 2050 moet Europa klimaatneutraal zijn. Dat is zo bij wet vastgelegd.’
Laat je stem horen
De grote uitstoters – landbouw, transport en industrie – hebben volgens Thiery een belangrijke rol te vervullen. Maar daar stopt het niet. Iedereen moet mee zijn met het klimaatverhaal, ook burgers en lokale besturen. ‘De burger kan zeker mee het verschil maken. Als consument moet je vooral kijken naar je eigen woning en naar je verplaatsingen. Je huis isoleren, zonnepanelen leggen, een warmtepomp voor zowel verwarming als warm water, een thuisbatterij … Zelf heb ik al verscheidene ingrepen gedaan en ik heb er nog geen seconde spijt van gehad. Dat zijn investeringen die zichzelf terugbetalen, want je bespaart op energiekosten. Heb je wat geld op je spaarboekje, aarzel dan niet om daarin te investeren. Er bestaan ook bijna renteloze energieleningen om zo’n investeringen haalbaar te maken. Een duurzaam huis zorgt bovendien voor meer wooncomfort én voor meer gemoedsrust. Want geopolitieke crisissen, zoals we er de laatste jaren wel veel hebben gekend, hebben dan geen invloed meer op de kosten om je huis te verwarmen. Eenzelfde verhaal bij elektrische wagens. Niet meer afhankelijk van de prijs aan de pomp en gratis laden als de zon schijnt. Meer en meer automerken komen met betaalbare modellen en het aanbod tweedehandsvoertuigen wordt groter. Meer dan mooi meegenomen is dat zulke wagens voor stillere straten en meer luchtkwaliteit zorgen. Het is winst op winst op winst. Wie de middelen heeft, mag niet twijfelen.’
Je stem laten horen als burger, kan volgens Thiery ook impact hebben. ‘Binnen je bedrijf of organisatie kan je ijveren voor maatregelen voor meer duurzaamheid: de bedrijfsgebouwen energieneutraal maken, in een wagenpark met enkel elektrische voertuigen voorzien, het invoeren of verhogen van de fietsvergoeding, het verkopen van aandelen in fossiele brandstoffen, noem maar op. Mogelijkheden genoeg’, stelt Thiery. ‘Daarnaast kan je in het maatschappelijke debat tonen dat je achter de klimaatdoelstellingen staat. Je kan er je stemgedrag op afstemmen in het kieshokje of zelf deelnemen aan acties of betogingen. Weet je dat Benjamin Van Bunderen Robberechts uit Dworp de drijvende kracht is achter de officiële Europese herdenkingsdag voor klimaatslachtoffers? Het bewijs dat zelfs één persoon het verschil kan maken.’
Laaghangend fruit
Lokale besturen moeten volgens Thiery ook absoluut mee aan de kar trekken. ‘Kijk, een gemeente beschikt over budgetten en kan veel doen. Het is zeker een kwestie van prioriteiten stellen. Als gemeentebestuur is het belangrijk om het goede voorbeeld te geven. En dan heb ik het niet over moestuintjes, bloembakken in de straten en hier en daar een boom planten. Maar wel onder meer over het volleggen van de daken van alle openbare gebouwen met zonnepanelen. Dat is echt een no-brainer en zou op korte termijn, binnen het jaar kunnen gebeuren. Dat is laaghangend fruit dat al geplukt had moeten zijn. Op het eigen gemeentelijk patrimonium valt nog veel winst te boeken. Dat kost nu wat geld maar dat haal je eruit. En boven elke vierkante meter parking zou een zonnedak kunnen komen dat energie opwekt.’
Volgens Thiery moet het allemaal rapper. ‘De gemeente Linkebeek doet inspanningen, maar er is nog veel werk aan de winkel. Linkebeek is onlangs pas begonnen met elektrisch autodelen. Het gemeentebestuur is daar rijkelijk laat mee en mag zich zeker niet op de borst kloppen. Die twee deelwagens die er nu zijn, dat is niet voldoende. Het moet hard gaan, er is geen tijd om te rommelen in de marge. Meer laadpalen en meer elektrische deelwagens, dat is wat telt. We moeten massaal omschakelen om geen uitstoot meer te hebben tegen 2050, dat is de realiteit.’
‘We moeten voor onze eigen deur blijven vegen, om tot een kettingreactie te komen in de rest van de wereld’
Voortrekkersrol
Een gemeentebestuur moet volgens Thiery investeringen in duurzaamheid faciliteren en mogelijk maken. ‘Wat een gemeente nog kan doen? Vergunningen voor windturbines toekennen of zich achter zulke projecten scharen. Ik stel vast dat er in Beersel en Halle veel windturbines staan, maar in Linkebeek niet. Het gaat ook over het ondersteunen van grote projecten rond duurzame mobiliteit, zoals twee extra treinsporen en een fietssnelweg zodat mensen meer geneigd zijn om de auto te laten staan. Als gemeente kan je ook subsidiereglementen uitwerken om de inwoners op een positieve manier te stimuleren om te investeren in meer duurzaamheid. Dat de gemeente inwoners de kans geeft om gratis renovatiebegeleiding aan te vragen, is een goede zaak. Maar dat moet meteen breed uitgerold worden. Welke maatregelen precies nodig zijn, dat moeten de verkozen politici bepalen. Het is ruimschoots onvoldoende nu, op alle bestuursniveaus in ons land. Het verhaal van olie, gas en kolen is geschreven. De transitie moet nu gebeuren. Als Europa moeten we een voortrekkersrol spelen. We moeten voor onze eigen deur vegen en blijven vegen, om zo tot een kettingreactie te komen in de rest van de wereld.’
Bomen planten
Maar is het ook niet belangrijk dat we ons als maatschappij aanpassen aan het veranderende klimaat? ‘Dat is zeker voor een stuk zo’, zegt Thiery. ‘Zo is bomen planten altijd een goed idee. Je gaat er de klimaatcrisis zeker niet mee oplossen, maar bomen halen wel CO₂ uit de lucht. Wat dan weer de temperatuur naar beneden haalt. Bebossen of herbebossing op grote schaal heeft zeker een meerwaarde. Ook op kleine schaal trouwens. Bomen aanplanten in je eigen tuin en dorpscentrum kan helpen om lokaal hittestress te verminderen. Dat is ook een van de redenen om te pleiten voor minder verharding. Daarmee gaan we uitstoot niet uit de wereld helpen maar het helpt wel om het effect van de hoge temperaturen lokaal wat te counteren. En ontharden helpt om beter om te gaan met hevige wateroverlast, nog een gevolg van de klimaatverandering. Door te ontharden kan er meer water infiltreren, waardoor er minder hoeveelheden afstromen naar lagergelegen gebieden. En zo heb je minder waterschade en minder verloren belastinggeld voor de herstellingen. Het komt bovendien het grondwaterpeil ten goede, wat dan weer van pas komt in lange periodes van droogte, nog zo’n gevolg van de klimaatverstoring. We zoeken manieren om ons aan te passen aan het veranderende klimaat. Dat is logisch en goed. Al blijft stoppen met het verbranden van olie, kolen en gas het allerbelangrijkste om ons klimaat weer op orde te krijgen.’
Tekst: Jelle Schepers
Foto: © FC
Uit: sjoenke juni 2026
