Julien en Xavier starten met zelfpluktuin

Niets is beter dan lekkere groenten van eigen bodem, moeten Julien en Xavier gedacht hebben. En zo is in de wijk ’t Holleken, aan het begin van de straat Boesdaal, de zelfpluktuin van deze twee mannen met groene vingers een feit geworden. Op een terrein van zowat 30 are, dat de twee initiatiefnemers gratis mogen gebruiken van de kerkfabriek, is het tweetal sinds begin dit jaar haast iedere dag te vinden.

Onder de naam Terre de lien willen ze de inwoners van Linkebeek opnieuw dichter bij hun voedsel brengen. ‘Het idee is eigenlijk heel eenvoudig’, vertelt Julien. ‘We wilden een plek creëren waar mensen zelf hun groenten kunnen komen oogsten, maar tegelijk ook begrijpen waar hun eten vandaan komt. Het project vertrekt vanuit een duidelijke visie op landbouw en samenleving. We geloven dat gezond eten begint met respect voor de bodem, en dat je die band opnieuw moet herstellen met de mensen in je buurt.’

Ontmoetingsplek

De zelfpluktuin is meer dan een klassieke moestuin. ‘Het is een ontmoetingsplek’, zegt Julien. ‘Mensen komen hier niet alleen om groenten te halen, maar ook om even tot rust te komen, om hun kinderen te tonen hoe alles groeit, en om opnieuw voeling te krijgen met de seizoenen. Het sociale aspect speelt een belangrijke rol. Je ondersteunt hier niet alleen lokale landbouw, je bouwt ook mee aan samenhorigheid in de wijk.’

Op het veld worden meer dan 50 soorten groenten geteeld, van klassieke varianten tot minder bekende soorten zoals oude tomatenrassen, kolen en zelfs gember. ‘Allemaal soorten van hier, niets exotisch. Je moet respect hebben voor het bestaande ecosysteem. Het aanbod is best groot, al zal je hier bijvoorbeeld geen ajuinen of aardappelen vinden, want daarvoor hebben we simpelweg te weinig grond. Maar iedereen kan hier zijn gading vinden. We proberen ons te onderscheiden met bepaalde groenten die je niet meteen zou verwachten’, legt Julien uit. ‘Daarnaast hebben we veel kruiden in de aanbieding. En ook voor fruit kan je bij ons terecht. Vijgen en zwarte bessen bijvoorbeeld. Aan de rand van het veld hebben we onder meer frambozenstruiken geplant. We willen elk stukje grond benutten. Weet je dat we ook proberen om meloenen te kweken? Zo willen we verrassend uit de hoek komen. Al is ons fruit toch eerder een aanvulling op ons assortiment groenten.’

Daarnaast is er ruimte voor bloemen. ‘We hebben er bewust voor gekozen om ook bloemen te zaaien, zowel eetbare als inheemse soorten. Ze zorgen voor biodiversiteit en trekken bestuivers zoals bijen aan. Die zijn essentieel voor de voedselproductie’, vertelt Julien. ‘Een leuk extraatje is dat bloemen het veld gewoon mooier maken. Het oog wil ook wat, hè. We nodigen hier mensen uit om te plukken en dan willen we dat het er hier netjes bijligt.’

Vertrouwen als gouden regel

Het systeem is gebaseerd op een jaarabonnement. ‘Mensen engageren zich voor een volledig seizoen, van april tot maart. Dat stelt ons in staat om de zaden, planten en infrastructuur te financieren. Een abonnement bedraagt 500 euro per jaar voor een volwassene, terwijl er voor kinderen een aangepast tarief geldt op basis van hun leeftijd: 20 euro per levensjaar, dus bijvoorbeeld 200 euro voor een kind van tien. Logisch, want kinderen eten nu eenmaal minder. Momenteel hebben we een 60-tal leden. Het streefdoel is 100.’

Wie lid is, kan het hele jaar door komen oogsten. ‘Het principe is heel eenvoudig: je komt met een mandje of een zak naar het veld, wij geven aan wat klaar is en je plukt wat je nodig hebt. De gouden regel is vertrouwen. Je neemt enkel voor je eigen consumptie, zodat iedereen voldoende heeft. Om de mensen daarbij te helpen, werken we met duidelijke signalisatie. In de met groen aangeduide zones mag je plukken. Waar het rood is, moet je nog even geduld oefenen. We stellen een lijst ter beschikking van wat rijp is om te plukken. En via video’s tonen we de mensen hoe ze moeten plukken. Momenteel zijn we allebei bijna iedere dag aanwezig, dus we kunnen helpen waar dat nodig is. We geven graag uitleg, al moeten we natuurlijk ook nog werken. We zijn daarin op zoek naar een goed evenwicht.’

De flexibiliteit is een belangrijke troef van het systeem. ‘Het veld is zeven dagen op zeven open, van zonsopgang tot zonsondergang. Mensen kunnen dus komen wanneer het hen past. Dat kan zeker enkele keren per week. Dan neem je gewoon minder mee dan als je één keer per week plukt. Ook voor wie op vakantie vertrekt, zijn er oplossingen. Je kan voor of na je vakantie iets meer plukken, of je laat je oogst ten goede komen aan sociale initiatieven. Zo gaat er niets verloren.’

Julien en Xavier hebben allebei veel ervaring met het kweken van groenten. En hun veld in Linkebeek is zeker geen onbekend terrein. ‘We hebben allebei gewerkt voor het project Cycle Farm, dat op het terrein hier groenten kweekte om ze voornamelijk aan restaurants te leveren’, vertelt Julien. ‘Oprichter David Errera is onlangs met een nieuw initiatief begonnen over de taalgrens in Terhulpen, waardoor het terrein hier vrij kwam om over te nemen. Van nul moesten we gelukkig niet beginnen, maar we hebben het concept aangepast. Het voordeel is dat we nu niet meer zelf moeten oogsten, daar kroop destijds best veel tijd in.’

Duurzaam project

Tien jaar geleden had niemand geloofd dat Julien en Xavier ooit met een zelfpluktuin zouden beginnen. Xavier, die net over de gemeentegrens in Beersel woont, maakte een opvallende carrièreswitch. Hij werkte eerder als professionele brandweerman en koos nadien bewust voor het leven als landbouwer. Ook Julien, inwoner van Elsene, had voor zichzelf een ander pad uitgestippeld. Hij heeft een diploma communicatie van de ULB op zak en werkte jarenlang in die sector. Pas later schoolde hij zich om richting de tuinbouw. ‘Ik heb mijn vorige jobs graag gedaan, maar het was toch te veel bureauwerk’, geeft Julien aan. ‘Ik ben graag buiten en werk graag met mijn handen. Maar het gaat verder dan dat. Ik wou weer voeling krijgen met wat ik eet. En hoe kon ik dat beter doen dan door zelf te beginnen kweken? En mijn communicatievaardigheden komen nog van pas, hoor. Onze flyers zijn van mijn hand, ik heb de website gemaakt en ik hou onze socialemediakanalen up-to-date.’

Samen willen ze van hun zelfpluktuin een duurzaam project maken dat verder groeit. ‘We zien dit als een plek waar nog veel meer kan ontstaan’, zegt Julien. ‘We willen op termijn ook workshops organiseren over moestuinieren, koken of natuurbeleving voor kinderen. Dat kan bij mensen thuis, in scholen of hier ter plaatse. Iedereen die hier komt willen we laten ervaren wat het betekent om met echt voedsel van hier bezig te zijn. In de winkel kan je bijna altijd alle mogelijke groenten en fruit kopen, maar dat is niet normaal. Wij gaan voor een vers aanbod en voor een zo kort mogelijke afstand tussen veld en bord. En zo dus ook voor een zo klein mogelijke ecologische voetafdruk.’

Tekst: Jelle Schepers
Foto: © TDW
Uit: sjoenke september 2026