‘De mus is de Indiana Jones van het vogelrijk’

Wat inspireerde jou om een theatervertelling over de huismus te maken?

‘De mus is een vogel die vaak over het hoofd wordt gezien, terwijl hij juist onze aandacht verdient. Sinds de jaren 80 is het aantal huismussen in Europa met maar liefst 250 miljoen gedaald. Dat is een enorme achteruitgang. Als we niets doen, kan de huismus helemaal uit onze contreien verdwijnen.’

Probeert de huismus, net als de kanarie in de koolmijn, ons iets te vertellen?

‘Ik denk van wel. De mus zoekt graag de buurt van mensen op, omdat daar voedsel en nestgelegenheid te vinden is. Maar onze moderne gebouwen laten nauwelijks nog ruimte voor een nest. En het verdwijnen van gevelplanten is een extra probleem: die planten trekken insecten aan die de mus nodig heeft om te overleven.’

‘Gelukkig zijn er ook inspirerende initiatieven. Zo organiseerde de stad Sint-Niklaas een actie voor gevelplanten. Het is belangrijk om meer bewustzijn over dit thema te creëren, want er zijn echt stappen die we kunnen zetten om het verdwijnen van de mus tegen te gaan.’

De mus is een vogel met een rijke geschiedenis. Kun je een interessant historisch weetje met ons delen?

‘Sinds mensen aan landbouw doen, is de mus hen gevolgd. Letterlijk om een graantje mee te pikken. Op een schilderij van Bruegel is een zogenaamde ‘broedpot’ te zien. In die tijd werden de mussen, na het broeden, gevangengenomen. In de 16e eeuw geloofde men namelijk dat het eten van mussen goed was voor de potentie. Omdat mussen zo veel kleine jongen kregen, dachten ze dat hun vlees dezelfde kracht gaf aan mensen.’

Je noemt de mus weleens de Indiana Jones van het vogelrijk. Vanwaar die vergelijking?

‘De oermus komt oorspronkelijk uit Afrika. Van daaruit verspreidde de vogel zich naar het mediterrane deel van het Midden-Oosten en later naar alle continenten. Net als Indiana Jones reist de mus dus de hele wereld rond.’

De huismus gaat in aantal sterk achteruit. Wat zijn volgens jou de belangrijkste oorzaken?

‘De ‘vergrijzing’ van steden speelt een grote rol. Daarmee bedoel ik het gebrek aan gevelplanten en groen in het algemeen. Maar ook licht- en luchtvervuiling en het gebruik van insecticiden hebben een grote impact. Insecten zijn namelijk cruciaal voor de mus om te overleven. En laten we ook de katten niet vergeten: hoe schattig die ook zijn, ze lusten ook mussen.’ (lacht)

Tijdens de vertelling word je muzikaal begeleid door het folkduo Naragonia. Waarom kozen jullie voor folkmuziek?

‘Ik hou van folkmuziek. In België hebben we trouwens veel folktalent dat nog te weinig bekend is. Naragonia leerde ik een tijdje geleden in onze lokale muziekclub ‘t Ey kennen. Tijdens het radioprogramma Touché koos ik een van hun nummers. Het zette hen aan contact met me op te nemen. Al snel ontdekten we dat we niet alleen onze passie voor folk deelden, maar ook onze liefde voor de natuur. Zo ontstond het idee om iets samen te doen.’

‘Hun prachtige melodieën en muzikale vakmanschap zijn een enorme meerwaarde voor de voorstelling. Het maakt dat het geheel veel meer wordt dan infotainment. Naragonia geeft de voorstelling een esthetisch en poëtisch tintje. Hun muziek zet meteen de toon voor een bijzondere sfeer.’

Vroeger bracht jij comedy. Vanwaar de switch naar een iets ernstiger genre?

'In de periode dat ik deelnam aan Foute Vrienden werd ik vooral als cabaretier gezien. Het was een tijd waarin ik veel plezier heb beleefd, maar op een gegeven moment wilde ik een nieuwe richting inslaan. Tijdens de coronapandemie werkte ik ook als natuurgids, en zo ontstond het idee om voorstellingen te maken waarin mijn liefde voor de natuur centraal staat.

Je bent ook de maker van de vogelpodcast Fwiet! Fwiet! en het vogelblad Fwiet!. Wat wil je met je blad vooral bereiken?

'Fwiet! maak ik samen met Jeroen Denaegel. Wij zijn allebei gek op boekskes. (lacht) Samen met vormgever Bart Behiels zijn we gaan brainstormen over wat voor natuurblad we wilden maken. Het moest zowel informatief als kelijk zijn en er ook mooi uitzien, zodat de lezer er zowel lees- als kijkplezier aan beleeft. Intussen hebben we al tien edities van Fwiet! gemaakt. Het blad verschijnt twee keer per jaar. Er komt veel werk bij kijken, maar het is onze passie voor de natuur die ons drijft.’

Kunnen we even terugkeren in de tijd? Herinner je je nog wanneer jouw liefde voor vogels is ontstaan?

‘Mijn ouders waren ook erg natuurminded, wat natuurlijk mijn interesse stimuleerde. Als kind kreeg ik een verrekijker en dat zette me meteen aan om het bos in te trekken en vogels te observeren. Met het gezin trokken we vaak naar de Ardennen, een ideale plek om je helemaal onder te dompelen in de schoonheid van de natuur.’

Jij bent dus al heel lang vogels en de natuur aan het gadeslaan. Welke verrassende inzichten leverde jou dat op?

‘Hoe meer je over vogels leert, hoe meer je van ze gaat houden. Door tijd in de natuur door te brengen, besef je ook hoe wezenlijk zulke momenten zijn, zeker in een tijd waarin sociale media, televisie en andere prikkels voortdurend onze aandacht opeisen.’

‘Een ander inzicht is dat kennis op zich niet genoeg is. Het belangrijkste is dat je een echte connectie met de vogels voelt. Connectie is iets waar wij als mensen ook veel behoefte aan hebben. Dat merk ik tijdens mijn voorstellingen: mensen hebben er echt nood aan om samen te komen, elkaar te ontmoeten en dat moment te delen.’

Wat kunnen wij mensen van vogels leren?

‘Vogels leven volledig in het nu. In tegenstelling tot ons mensen hebben ze weinig ruis in hun hoofd. Ze beginnen elke dag met hun basisopdracht: voedsel zoeken en overleven. Dat houdt hen gefocust en hun gedachten helder.’

Wat kan jou - naast een dode mus - nog écht blij maken?

‘Het zijn vaak de gewone, dagelijkse dingen die mij het meest vreugde brengen, vooral als ik ze in mijn eigen nestje kan beleven, samen met mijn partner en onze drie kinderen.’ (lacht)

Tekst: Nathalie Dirix
Foto: ©FC
Uit sjoenke februari 2026

* donderdag 5 maart | Blij met een dode mus | Begijn Le Bleu | THEATER 20 uur – GC de Moelie prijs: 18 euro, -26 jaar: 10 euro | tickets